[CON ĐƯỜNG BIÊN KỊCH] Chương 1: ĐAM MÊ VÀ ẢO TƯỞNG

[19+] WARNING: Nội dung dưới đây có chứa lời lẽ thô tục và mang tính bạo lực, không phù hợp với trẻ em dưới 19 tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh tim mạch. Khán giả cân nhắc trước khi xem.

————————————————————————————–

CÂU CHUYỆN ĐAM MÊ CỦA NGƯỜI TRẺ VÀ LÝ DO NỀN PHIM TRUYỆN VIỆT NAM MÃI KHÔNG NGÓC ĐẦU LÊN NỔI.

Từ những ngày đầu tiên khi tôi chập chững mày mò học làm phim, có rất nhiều bạn trẻ tới gặp tôi và nói với tôi về đam mê của họ. Và có một sự thật là hơn 90% các bạn ấy ĐÉO CÓ ĐAM MÊ CÁI LOL GÌ CẢ. Thực sự là vậy. Nhiều, vô cùng nhiều, những người gặp tôi, cả trên mạng lẫn ngoài đời, than phiền với tôi về hiện trạng tệ hại của nền phim truyện Việt Nam, rồi nói lên tham vọng, đam mê của họ về việc thay đổi nền phim truyện, về việc họ muốn trở thành một nhà làm phim, hay một biên kịch, tài năng và nổi trội thế nào. Nhưng rồi bọn họ, hầu hết, đều chỉ muốn nói cho sướng miệng, rồi ngay lập tức bỏ chạy khi gặp phải hiện thực tàn khốc của nghề.

“Đam mê không phải là thứ mà mà bạn có thể dễ dàng nói ra, mà là thứ bạn phải đổi bằng mạng sống để có được.”

11921672_919962628049289_1060080501921170354_n.jpg
Chèn tấm hình minh hoạ cho bài nhìn đỡ trơ
Từ khi tôi quyết định học làm phim với mong muốn tự làm ra phim để xem, chưa ngày nào tôi không gặp khó khăn cả. Để có tiền đi học, tôi phải làm đủ nghề. Để biết làm phim là gì, tôi không quản nắng mưa lăn lộn ngoài phim trường như một diễn viên quần chúng. Để có kinh nghiệm làm phim, tôi cố gắng mày mò tự làm phim. Và tôi chưa từng nói nới ai rằng tôi làm như vậy vì đam mê cả. Khi ai đó hỏi, tôi chỉ trả lời đơn giản rằng, vì tôi thích. Tôi thích cái cảm giác khi nhìn ai đó qua màn hình máy quay, tôi thích cảm giác khi chia sẻ câu chuyện với ai đó, tôi thích cảm giác khi được hòa mình vào một đám đông năng động, tôi thích được sống trong thế giới mà mình tạo ra. Vì tôi thích, tôi làm phim. Vậy nên khi có ai đó hào hứng nói với tôi về “đam mê” của họ, tôi chỉ mỉm cười. Tôi không tin lời nói đó. Bởi theo cách nghĩ của tôi, đam mê không phải là thứ mà mà bạn có thể dễ dàng nói ra, mà là thứ bạn phải đổi bằng mạng sống để có được.

“Phim nào mày cũng chê, vậy mày có thể làm phim hay hơn người ta không?”

13087558_1141651435855491_4845420665057800313_n.jpg
Hình không liên quan, để cho đẹp
Tôi có một người bạn, vì muốn làm phim mà sẵn sàng cầm xe, cầm laptop, ăn cơm từ thiện, uống nước lã, gõ cửa từng nơi, gom góp từng đồng từng cắc để có tiền làm phim. Và tổ nghề đã không phụ bạn ấy. Tôi từng làm việc cho hai đạo diễn, những người sẵn sàng bỏ công việc lương cao, bỏ cuộc sống sung túc, bán nhà bán xe lấy tiền làm phim. Khán giả không phụ hai anh ấy. Tôi thì không được may mắn, khi bước vào nghề làm phim với chẳng có gì trong tay, lập nhóm biên kịch khi không một xu dính túi, phần lớn thời gian sống lang thang như một gã ăn vô gia cư, như một tên thất nghiệp. Tôi từng rất ghét phim Việt Nam, đến giờ vẫn vậy. Tôi từng lên mạng và chửi rủa những gã đạo diễn, những mụ biên kịch già với tư duy tởm lợm và những bộ phim xấu xí, dị hợm rất nhiều. Thế rồi một ngày nọ, mẹ tôi bảo rằng: “Phim nào mày cũng chê, vậy mày có thể làm phim hay hơn người ta không?”. Lúc đó tôi nghĩ rằng: “Ờ, mấy thứ rác rưởi đó còn được chiếu, vậy sao mình không thử?”. Và rồi tôi lập nhóm biên kịch.
13100753_1141649015855733_1086614008418243404_n.jpg
Hình nhìn “nghệ”

“Một kịch bản có tốt tới đâu thì cũng khó có thể vượt qua được mớ rác rưởi của lũ bán chữ lớn tuổi hơn, có tiền để lobby cho biên tập hãng phim nhiều hơn, có quan hệ rộng hơn, có tiếng tăm hơn.”

Khi đó tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng, cứ viết kịch bản thật hay, thật tốt thì sẽ được duyệt. Hồi đó tôi ngây thơ quá. Nếu cứ hay cứ tốt sẽ được duyệt thì phim Việt Nam đã không tệ như bây giờ. Không. Sau khi kịch bản bị từ chối cả chục lần, thậm chí bị một số biên tập chửi vô mặt, tôi mới nhận ra một kịch bản có tốt tới đâu thì cũng khó có thể vượt qua được mớ rác rưởi của lũ bán chữ lớn tuổi hơn, có tiền để lobby cho biên tập hãng phim nhiều hơn, có quan hệ rộng hơn, có tiếng tăm hơn. Còn tôi khi đó chẳng có gì cả. Khi tôi nhận ra, và chấp nhận nó như một sự thật hiện hữu, tôi không còn tức giận nữa. Tôi càng thêm quyết tâm, càng cố gắng nhiều hơn, từng chút một, để đi lên bằng chính năng lực của mình. Dù bây giờ tôi vẫn là đứa chẳng ra gì, nhưng ít ra, năng lực của tôi cũng đã có người công nhận.
13095805_1141652599188708_2241141633127730052_n.jpg
Còn chỗ trống nên chèn đại

“Khi bạn có thể làm việc 20-22 tiếng/ngày, brainstorm một series phim cổ trang 60 tập trong 3 tuần, viết một kịch bản phim ngắn 20’ trong chưa đầy 12 tiếng, sáng tạo ra một kịch bản phim truyền hình 33 tập được đài truyền hình chấm 9/10 điểm, thì rõ ràng là tìm kiếm một người có thể làm hơn cả bạn gần như là điều không tưởng.”

Tôi chưa từng là một biên kịch tài năng. Tôi cũng chưa từng muốn trở thành biên kịch. Mục tiêu của tôi là thành đạo diễn kìa. Vậy nên tôi luôn tìm kiếm những biên kịch tài năng hơn tôi, chăm chỉ hơn tôi, để viết kịch bản thay tôi. Nhưng trước khi tôi kịp nhận ra, thì tôi đã vượt quá giới hạn của một người bình thường rồi. Khi bạn có thể làm việc 20-22 tiếng/ngày, brainstorm một series phim cổ trang 60 tập trong 3 tuần, viết một kịch bản phim ngắn 20’ trong chưa đầy 12 tiếng, sáng tạo ra một kịch bản phim truyền hình 33 tập được đài truyền hình chấm 9/10 điểm, thì rõ ràng là tìm kiếm một người có thể làm hơn cả bạn gần như là điều không tưởng. Nên tôi phải hạ tiêu chuẩn xuống, chấp nhận đào tạo thực tập sinh từ đầu, mong muốn một ngày nào đó các bạn có thể từ không biết gì mà vượt qua tôi. Nhưng dường như tôi đã trông đợi quá nhiều. Tôi đã quá lạc quan, hay đã quá ảo tưởng?

10440675_246785105520957_1122776946676585619_n.jpg
Chèn vô cho đủ hình

Cuối cùng thì bạn cũng chỉ viết kịch bản vì tiền, vậy tại sao bạn lại nói rằng bạn đam mê?

Trong 3 năm trở lại đây, tôi nhận hồ sơ và phỏng vấn trên dưới 100 người muốn làm biên kịch. Trai có, gái có, già có, trẻ có, tay ngang có, từng làm nghề cũng có. Hầu hết bọn họ đều bắt đầu câu chuyện bằng 2 chữ “đam mê”, và kết thúc bằng 2 chữ “thu nhập”. Đương nhiên, ai mà chẳng phải kiếm tiền. Nhưng tôi không thấy được đam mê thực sự ở những người quan tâm quá nhiều đến việc “mỗi tập kịch bản tôi sẽ kiếm được bao nhiêu tiền”. Cuối cùng thì bạn cũng chỉ viết kịch bản vì tiền, vậy tại sao bạn lại nói rằng bạn đam mê? Bạn đam mê cái gì? Bạn mê viết kịch bản? Mê làm phim? Hay chỉ mê tiền? Trong một cuốn sách tôi từng đọc có một câu, đại loại thế này: “Điều gì mang bạn đến với nghề, sẽ giữ bạn lại với nghề”. Bạn đến với nghề phim vì bạn muốn làm phim, vì bạn có câu chuyện PHẢI kể với khán giả, thì bạn sẽ ở lại khá lâu. Còn nếu bạn làm vì tiền, thì khi bạn thấy mình viết lâu rồi, viết nhiều rồi mà chưa có tiền, thì bạn sẽ cảm thấy ức chế, tức giận, và bỏ nghề, hoặc sẵn sàng viết ra bất cứ thứ rác rưởi gì miễn có tiền. Và đó là con đường mà khá nhiều người-bán-chữ đang đi. Bản thân tôi cũng viết thuê kiếm tiền, nhưng ít ra, tôi không chỉ-làm-vì-tiền. Tôi vẫn nhận viết đủ thứ để kiếm tiền, và dùng tiền đó để nuôi sống bản thân những ngày tháng ngồi viết sản phẩm chất lượng, hoặc làm điều tôi thích. Nhưng 100 người mà tôi từng gặp kia, rất ít người chấp nhận điều đó. Họ không thể chấp nhận việc cái họ viết ra không đủ tốt để được trả tiền. Họ không chấp nhận việc họ không đủ năng lực. Họ không chấp nhận được việc ai đó bóc mẽ việc họ đang thiếu kiến thức trầm trọng đến mức nào. Nhất là những người được đào tạo từ trường lớp (mà thực tế là ngoài cái bằng ra họ chẳng có cái khỉ gì) và những người từng làm biên tập cho các hãng phim (mà người ta thường bảo rằng “không đủ năng lực viết kịch bản mới đi làm biên tập”). Họ luôn muốn mọi thứ họ viết ra phải được trả tiền, nhiều, dù cho họ chỉ có thể làm ra rác rưởi. Họ tự nhận họ là biên kịch, và họ chỉ quan tâm tới việc lấp đầy túi riêng còn nền phim truyện Việt Nam đi tới đâu kệ mẹ nó.
11999592_828557147242458_4998611556081701746_o.jpg
Thấy hay nên chèn vô

“Tôi rất đam mê với nghề này, nhưng…”

Bạn nghe câu trên quen không? Tôi nghe câu đó hàng trăm lần rồi. Và tất cả những người nói NHƯNG đều là những KẺ THẤT BẠI. “Đam mê” không bao giờ đi kèm “Nhưng”. Ban nói bạn đam mê, nhưng… Nhưng gì cơ? Nhưng bạn có một lý do để theo đuổi đam mê đó? Vậy bạn mở mồm ra nói “đam mê” làm con mẹ gì? Bạn chỉ thích thôi. Bạn thích cái mác “biên kịch”. Bạn thích mức thu nhập “vài chục triệu” chỉ với “vài từ”. Bạn thích một công việc nhàn hạ, ngồi phòng máy lạnh, gõ vài ba chữ, chém gió vài ba câu, và lãnh lương ngang ngửa Giám đốc một công ty nhỏ. Nói đơn giản, bạn quá lười biếng, hoặc quá vô dụng, để đi làm kiếm tiền như bao người khác. bạn chọn công việc biên kịch này, vì (bạn nghĩ rằng) nó dễ kiếm tiền. Chỉ vậy thôi. Nhưng bạn ơi, ngay cả làm cave cũng phải học tập, phải trau dồi kỹ năng, phải cực khổ mà, đâu ra công việc nhàn hạ ngon ăn cho bạn vậy? Bạn nghĩ rằng cứ ngồi chém gió ra vài trang rác rưởi ấy, xong mang tới trước mặt đạo diễn, nhà sản xuất, vênh mặt lên bảo họ “Ê, tui có một đống rác nè, ông hãy trả tui vài trăm triệu, rồi mang đống rác này làm thành kiệt tác đi” và họ sẽ cúi đầu răm rắp nghe theo sau đó bỏ ra thêm vài chục tỷ để sản xuất đống rác của bạn sao? Sao bạn sống khốn nạn quá vậy? Sao bạn sống tởm quá vậy? Sao bạn có thể mở mồm ra đòi “thay đổi nền phim truyện Việt Nam” khi mà bạn còn không thèm viết cho đàng hoàng hay ít nhất học cách trình bày kịch bản sao cho đúng chuẩn vậy? Tôi đã gặp hàng trăm người muốn làm biên kịch, nhưng chẳng mấy ai cho họ chịu học cách viết kịch bản cho ra hồn. Ai cũng muốn kiếm tiền nhanh, nhưng lại luôn ra vẻ ta đây thanh cao chỉ sống vì nghệ thuật. Ai cũng muốn nhà sản xuất, đạo diễn phải tôn trọng mình, nhưng chẳng mấy ai chịu viết ra một cái kịch bản tôn trọng khán giả. Ai cũng ưỡn ngực lên hô “tôi làm nghệ thuật”, nhưng chẳng mấy ai phân biệt nổi phim với videoclip khác nhau thế nào. Ai cũng muốn được công nhận như một biên kịch tài năng, nhưng chẳng mấy ai đủ khả năng để viết một kịch bản phim ngắn. Và ai cũng nói muốn thay đổi nền phim ảnh Việt Nam, nhưng chẳng ai chịu đứng lên tự mình thay đổi. Kết quả là phim Việt Nam vẫn tệ, khán giả vẫn quay lưng, và những-kẻ-bán-chữ-viết-thuê vẫn ngày đêm gào thét chỉ trích đổ lỗi cho đạo diễn và nhà sản xuất về sự tệ hại của những sản-phẩm-lấp-sóng mà họ bí-mật-tham-gia.

“Ê, tui có một đống rác nè, ông hãy trả tui vài trăm triệu, rồi mang đống rác này làm thành kiệt tác đi”

Khi bạn đọc tới những dòng chữ này, tôi nghĩ rằng có lẽ bạn cũng có chút quan tâm tới nghề biên kịch. Hoặc bạn đang tìm kiếm gì đó để có cái chửi tôi. Cứ thoải mái. Nhiều comment sẽ giúp bài này được nhiều người đọc thôi. Nhưng nếu bạn là một biên kịch, hoặc là một người muốn trở thành biên kịch, thì tôi có một lời thật lòng: Đừng chỉ viết để kiếm sống. Hãy dành chút thời gian để đọc truyện, xem phim, đi chơi, crush ai đó, hẹn hò, friendzone, bị đá, say xỉn, hút cần, đi bar, dọn tới sống ở một khu ổ chuột… và viết ra một kịch bản để đời đi. Nếu bạn muốn thay đổi nền phim truyện Việt Nam, đừng viết cái khán giả muốn xem, hãy viết câu chuyện bạn phải kể. Nếu bạn làm biên kịch vì tiền, làm ơn, hãy chọn công việc khác đi. Biên kịch không phải nghề hái ra tiền đâu. Biên kịch là nghề mà bạn có thể phải chết đói trước khi kịch bản được duyệt đó. Nếu muốn kiếm tiền, hãy viết bài cho webtretho, thu nhập cao hơn nhiều. Hãy buông tha cho nền phim truyện Việt Nam. Nó đã ở quá sâu dưới đáy vực quá lâu rồi.

Nếu bạn không thể góp sức phát triển nền phim truyện Việt Nam, làm ơn, đừng khiến nó tệ hại hơn nữa.

-Hết chương 1-
10606538_790983910971245_130089950101547780_n
Chèn vô cho có hình thôi, đừng để tâm

P/S: Bài viết gốc được viết vào tháng 4-2016, một năm trước khi blog này được lập. Link gốc tại đây.

45 Comments

  1. Em học ngành Kiến trúc nhưng sở thích lại là tiểu thuyết, hai nghề thật sự chẳng liên quan, thậm chí là trái nghịch nhau. Kể từ khi đọc được những bài viết chia sẻ về cách viết kịch bản phim của anh thì em thật sự rất vui vì đã tìm thấy một giải pháp hữu ích để em lập nên cốt truyện chặt chẽ hơn. Việc viết ra một kịch bản phim rồi dựa vào đó để viết thành một cuốn tiểu thuyết hoàn chỉnh thì thật sự không có gì hoàn hảo hơn. Dù tiểu thuyết chỉ là sở thích thôi, và theo như sự chia sẻ của anh ở bài viết này thì chắc chắn chưa phải là đam mê, nhưng dù sao em cũng sẽ không từ bỏ nó. Cảm ơn anh đã chia sẻ những điều hay ho này.

    Thích

  2. Đọc bài này của bạn tôi có chút xấu hổ. Tôi là tay ngang, công việc chính chỉ cho thu nhập vừa đủ chi tiêu. Tôi đến với viết lách vì muốn thêm thu nhập và cũng vì
    đây là công việc tôi làm tốt nhất có thể. Nghề nào cũng vậy, mới làm thì háo hức, lâu dần thấy nó cũng đầy mặt trái, nếu ko có quan hệ, không có bạn bè thì sản phẩm của mình rất khó được chấp nhận. Phim Việt nhiều rác như bạn nói tôi hoàn toàn nhất trí, nhưng nếu vẫn giữ cách làm phim như này thì rác còn đầy thậm trí ngày càng nhiều. Tôi cũng chỉ bán chữ lấy tiền, cứ viết mà được người ta trả tiền là mừng, chẳng dám quát ai, nhưng trong thâm tâm lúc nào cũng mong câu chuyện của tôi từ thời mới tập tành viết lách có ngày được lên phim

    Đã thích bởi 1 người

    1. Lúc đầu mình bắt đầu công việc biên kịch cũng là để kiếm tiền. Sau này mình nhận ra rằng, làm biên kịch mà không thể/không dám khoe ra sản phẩm mình đã làm, thì có kiếm được bao nhiêu tiền cũng vô vị ^_^

      Thích

  3. Thật sự cuốn hút từng câu từng chữ anh viết ! Chỉ là một nhân viên lễ tân khách sạn tình cờ đọc được trang blog trong lúc rãnh rỗi mùa thấp điểm . Nhưng trong 1 khoảnh khắc như lạc vào một lớp học được nghe những bài giảng đầu tiên từ người thầy vậy ! cảm ơn ..

    Đã thích bởi 2 người

    1. Em mới thi đỗ ngành biên kịch và cứ môi, lần mà em đặt bút viết cái gì là em lại đọc lại bài này của anh, theo dõi anh từ năm ngoái nhưng đến hôm nay mới nghĩ là bản thân xứng đáng để cmt, vì phải cố gắng nhiều hơn nữa để gia tài sau khi ra trường không chỉ là cái tờ giấy đóng trong khung gỗ. Cảm ơn anh và mong anh ra thêm nhiều bài viết bổ ích để ae trong ngành có tư liệu học tập. Chúc anh thành công ❤

      Đã thích bởi 1 người

      1. Cảm ơn bạn đã ủng hộ blog ^_^ Và chúc mừng bạn đã thi đỗ ngành biên kịch. Quá trình học chắc sẽ có không ít khó khăn, nhưng đừng nản chí và cũng đừng bỏ bất kỳ buổi lên lớp nào nhé. Những kiến thức nhỏ có vẻ không phù hợp ngay lúc này lại có thể là công cụ đắc lực cho bạn về sau. Cố gắng lên nhé!

        Thích

  4. Đọc xong cười rụng rún, viết xuất sắc và rất là đanh đá. Nhưng đọc ra được, bạn có cái tâm cho nền phim Việt. Mình 20 tuổi, chắc là nhỏ hơn bạn 1 vài tuổi nhưng xin phép được gọi bằng bạn vì chưa biết bạn chính xác bao nhiêu tuổi. Mình đang học ngành đạo diễn ở Mỹ và cũng rất thích viết phim cổ trang. Bài viết của bạn rất hay.

    Đã thích bởi 1 người

Nhận xét về yooribae Hủy trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.